fbpx
Сѐ за политика на едно место!

Македонскиот концепт на правда и праведност

  • Многу закони – малку правда е најточната дефиниција од Цицерон за опсервација конучење од грешките во минатото, а во насока кон развањето на владеењето на правотово државата. Независноста на судството, неговиот конструкт, кој деновиве е во жешкадебата во јавноста каде се изнаслушавме и изнагледавме – најразлични толкувања,мислења и анализи за бизарноста, апсурдноста, неверојатноста за употреба на ветинг насудии и обвинители, кој како концепт е развиван или подобро создаван од полиитчкитеструктури за собирање на лесни изборни бодови. Во флешбекови оддисфункционалните форми на правосудството во кои се покажува кон причинитезошто се актуелизира во јавноста концептот на ветинг.Несомнено дека пред скандалот со оставката на специјалниот јавен обвинител,„Рекет“, „Заканувачки СМС-ови и сл“ работата на обвинителство беше и сеуште еисправена пред неколку сериозни правни и политички предизвици почнувајќи однеговата ефикасност, ефективност па се до користењето на доказите во кривичнатапостапка кои денеска се теми за политички дискурс. Целата оваа ситуација кулминирасо една траорна етапа со застарување на делото на ек премиерот Груевски – ситуацијакоја никој правдољубив граѓанин не замислуваше дека ќе се дојде. Посебно важна за анализа е застарувањето на делото кај Груевски, бидејкидополнително го зачнаа прашањето за ветинг во правосудството. Прашање што не смееда не доведе во ситуација да дозволиме неговиот одговор да развива и конструира одбрзоплети и негативни позиции што не биле присутни доколку се работи за општествосо висока политичка свест. Ветинг или одредување на подобност на судија/јавенобвинител е процес sui generis. Самата правна природа на тој процес е ад хок илинаменска, бидејќи тргнува од претпоставката дека конкретното правосудство екорумпирано да таа мера што е потребен целосен „редизајн“. Тоа се спроведува одстрана на Европската комисија со етаблирање на посебна комисија на меѓународниексперти како првостепена инстанца, а Уставниот суд на земјата како второстепенаинстанција по жалба на решенијата на Коисијата. Се остава широка дискреција на граѓанинот да поднесува претставки против судии илијавни обвинители за кои тој/таа смета дека се „корумпирани“. Во Европа, таков примере Албанија – каде извештаите на ЕК укажаа на постоењето на сериозна правосуднакриза која мора да се реши само со процес на ветинг. Дополнително најавениот и веќе спорведен ветинг во Албанија ја втурнаа зејата вополитичка и правосудна криза, во кој делата како што се убиство и сл. Застаруваат,нема ефикасност на правдата – како и нема правосудна институција пред којаграѓанинот може да ги заштити неговите/нејзините права. Технократите обичнозабораваат дека правото е жива материја, тоа се развива и усовршува со секојпрактичен и поединечен случај. Јасно ни е нам дека поситоветувањето на институцијата со личноста што ја води епогрешно и во секој случај доколку се утврди одговорност, таа мора да еиндивидуална, било на шефот или јавен обвинител или судија.
  • Македонскиот Концепт како концепт на правда – упатува на тоа дека нам не ни епотребен ветинг во правосудството сега во овој момент. Фактот дека има нискаполитичка свест, немањето на европска агенда кај опозицијата и компас кај властаупатува на кревкоста на моментот за отпочнување на ветинг. Откако европската агенда се утелотвори во партиската агенда и вистински, некозметички правни реформи се на агендата кај извршаната власт, ветингот може да сенаправи со употреба на сегашните институции кои се направени баш како гаранти насудската власт. Тоа се Судскиот Совет и Советот на јавни обвинители. До тогаш освенјавна осуда е секако пропаднато решение. Доколку некоја политичка опција реши данаправи во овој момент ветинг – тогаш не само што прекршува уставни одредби заподелба на власта, туку ќе ја втурне земјата во беззаконие и политичка криза која ќе нема крај.