Кина ги зголеми царините на увозот од САД на 125%, дополнително влошувајќи ја трговската војна меѓу двете најголеми светски економии.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, претходно изрази оптимизам дека двете земји би можеле да постигнат договор, додека кинескиот лидер Си Џинпинг порача дека неговата нација не се плаши.
Кина ги зголеми своите одмазднички царини за американскиот увоз од 84 на 125 проценти, соопшти Царинската комисија на Државниот совет.
„Постојаното наметнување прекумерно високи царини врз Кина од страна на САД не претставува ништо друго освен игра со бројки, без реално економско значење“, изјави портпарол на кинеското Министерство за трговија.
Тој додаде дека, доколку САД продолжат со суштинско нарушување на кинеските интереси, Кина решително ќе преземе контрамерки и ќе се бори до крај.
Акциите на светските берзи дополнително паднаа откако Белата куќа појасни дека нејзините царини на кинеската стока се најмалку 145%.
А пазарот на американските државни обврзници покажува знаци на нестабилност…
Трамп призна дека можеби има „проблеми во транзицијата“ во неговата политика, но рече дека неговиот тим работи со партнери на трговски договори.
Еврото и понатаму расте во однос на американскиот долар, а денес достигна највисока вредност во последните повеќе од три години.
Според податоците од берзите, еврото се продава за 1,13556 долари, што е највисока вредност од крајот на февруари 2022 година.
Она што требаше да биде историска, епохална трговска војна што ја започна Трамп против голем број земји, сега се фокусираше на еден единствен противник – Кина.
Трамп во средата изненадно најави тримесечна пауза за сите „реципрочни“ царини што стапија во сила неколку часа претходно – освен кога станува збор за Кина, со што дополнително ја продлабочи конфронтацијата што се заканува да ја разори трговијата меѓу двете најголеми светски економии. Ден подоцна, Пекинг го исполни своето ветување и воведе одмазднички царини.
Темпото на ескалација е запрепастувачко. За само една недела, Трамповите царини на кинескиот увоз скокнаа од 54% на 104%, а потоа и на 125%, надоврзувајќи се на постоечките тарифи од првиот претседателски мандат.
Кина одговори пропорционално, зголемувајќи ги царините на целиот американски увоз до ниво од 84%, а потоа и на 125%.
Судирот најавува историска поделба што ќе предизвика сериозна штета на двете меѓусебно испреплетени економии и дополнително ќе го заостри нивното геополитичко ривалство.
„Ова е веројатно најсилниот сигнал досега дека одиме кон целосно економско раздвојување. Тешко е да се прецени шокот што ова ќе го предизвика – не само за кинеската економија, туку и за целиот глобален трговски систем“, вели економистот Ник Маро.
Трамп рече дека Кина не добила исто олеснување од царини како другите земји бидејќи брзо возвратила со мерки.
„Кина сака договор, но не знае како да го постигне“, изјави Трамп.
Од Пекинг, сликата изгледа сосема поинаку
Си Џинпинг, најмоќниот кинески лидер во децении, смета дека Кина нема можност едноставно да се покори, како што вели, на „американското еднострано малтретирање“.
Пекинг возврати со националистичка кампања и стратегија што се подготвува повеќе од четири години – уште од првиот мандат на Трамп.
Иако Кина повторува дека е отворена за дијалог, брзата ескалација од Трамп го увери Пекинг дека САД не се.
Според мислењето на аналитичарите, Кина не само што е подготвена да возврати, туку сака да ја искористи трговската криза за зајакнување на сопствената позиција.
„Си одамна јасно кажа дека Кина мора да се подготви за долготрајна борба со САД и нивните сојузници – и се подготвуваа интензивно. Си го прифати предизвикот, и подготвени се за борба“, вели Јакоб Гантер од берлинскиот тинк-тенк MERICS.
Двете сили сега се во трговска војна на исцрпување, со потенцијал да уништат трговски текови вредни половина трилион долари.
Со децении, Кина беше индустриска платформа на светот, снабдувајќи го светот – вклучително и САД – со евтини производи. Тоа, сепак, придонесе за голем трговски дефицит на САД и незадоволство поради губење работни места, што Трамп сега го користи како главен аргумент.
Царините од над 125% би можеле да го преполоват кинескиот извоз во САД во наредните години. Тоа би можело да значи и пораст на цените за американските потрошувачи, бидејќи многу кинески производи нема да можат брзо да се заменат. Според процената на „JP Morgan“, тоа би можело да има ефект на данок од околу 860 милијарди долари за Американците.
Во Кина, добавувачите би можеле да ги загубат и онака малите профити, а преместувањето на фабриките во трети земји, како Виетнам, може дополнително да се забрза.
Според Виктор Ши од Универзитетот во Калифорнија – Сан Диего, последиците би можеле да вклучуваат милиони откази и „бран банкроти“.
„Кина може многу подолго да ја издржи оваа ситуација отколку американските политичари, бидејќи кинеските лидери не се соочуваат со непосреден притисок од гласачи како во САД“, заклучува Ши.
Официјалните медиуми на Комунистичката партија порачуваат дека Кина е подготвена. „Веќе осум години водиме трговска војна со САД и стекнавме богато искуство“, стои во уводникот на весникот „People’s Daily“.
Како одговор, Кина може да ја зајакне домашната потрошувачка и да примени други мерки за поддршка.
„Плановите за одговор се добро подготвени и сеопфатни“, наведува весникот.
Во авторски текст на државните медиуми, економистот Кај Тонгјуан пишува дека клучниот фактор е прашањето: кој може подолго да издржи во оваа војна на исцрпување – а Кина, според него, има „поголема стратешка издржливост“.
Кина изминатите недели ги интензивираше контактите со Европа и Азија, обидувајќи се да ја прошири трговската соработка и да ги изолира САД, особено во односите со американските сојузници незадоволни од непредвидливата трговска политика на Вашингтон.
„Кинеската влада се подготвува за овој момент веќе шест години“, вели Ши.
Кина, меѓу другото, вложуваше во диверзификација на синџирите за снабдување и ги решаваше домашните економски слабости.
Денес, Кина е значително помалку зависна од САД отколку во 2018 година: извозот во САД сега сочинува помалку од 15% од кинескиот вкупен извоз, а кинеските производители развија алтернативни производни бази, меѓу другите, во Камбоџа и Виетнам.
Кина ги зајакна синџирите за снабдување со ретки минерали, ги унапреди технологиите преку вештачка интелигенција и хуманоидни роботи, и вложи во развој на сопствена индустрија за полупроводници.
„Кинеските слабости се реални, но во сеопфатен судир се подносливи. Колку и да не сака Вашингтон да го признае тоа, кога Кина вели дека не може да се обузда економски – тие се во право“, оценува Скот Кенеди од американскиот Центар за стратешки и меѓународни студии (CSIS).
