МУЦУНСКИ ВО СРЖТА НА ПРОБЛЕМОТ: Како до доверба кога нема гаранции против нови блокади?

Подготвеност за разговор, јасно поставени национални позиции и отворено барање за предвидлив европски пат. Со таков настап министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски ја заокружи средбата во Софија, на која повторно се покажа дека клучното македонско прашање останува без конкретен одговор: што ќе спречи нова блокада откако ќе бидат усвоени уставните измени?

Едночасовниот разговор со бугарската министерка Велислава Петрова-Чамова, одржан на маргините на меѓународната конференција за Коридорот 8, не донесе приближување на позициите. Муцунски средбата ја оцени како конструктивна, но јасно соопшти дека напредок нема.

Токму во таа отвореност се гледа одговорен дипломатски пристап. Македонската јавност доби прецизна информација за исходот од разговорите, додека пред бугарската страна повторно беше поставена суштината на проблемот, недовербата создадена од долгогодишното менување и дополнување на билатералните барања.

Муцунски посочи дека напредувањето на Македонија кон Европската Унија е стратешки интерес и на Бугарија. Но, потсети и на искуството во кое затворањето на едно отворено прашање било проследено со појавување ново. Оттука, барањето за сигурност и предвидливост има јасна основа во досегашниот тек на македонските евроинтеграции.

Особено значајна беше неговата цврста позиција дека јазикот, идентитетот, историјата и културата не смеат да го оптоваруваат европскиот пат на државата. Со ова, шефот на македонската дипломатија го задржа фокусот врз прашањето што за Македонија има долгорочно значење: дали пристапувањето ќе се движи според европските критериуми или ќе остане изложено на нови билатерални условувања?

Од бугарска страна беше повторено очекувањето Македонија да ги исполни обврските преземени во 2022 година, вклучително и уставните измени. Петрова-Чамова ја потврди поддршката за македонската европска перспектива, но наведе дека ниту една членка на Унијата не може на земја кандидат да ѝ гарантира продолжување на процесот. Според неа, може да се понуди политичка подготвеност за почитување на преземените обврски.

Таквиот одговор го остава отворено токму прашањето на кое инсистира македонската страна. Политичката поддршка има вредност, но за да ја обнови нарушената доверба, потребна е и уверливост дека исполнувањето на сегашните услови нема да биде вовед во следен круг барања.

Во тој контекст, настапот на Муцунски заслужува позитивна оценка: ја задржа можноста за дијалог, истовремено јасно бранејќи ја потребата од заштита на македонските интереси. Неговото признавање дека нема напредок покажува сериозност во соопштувањето на дипломатските резултати и одбивање да се создаваат неоправдани очекувања.

Покрај европската перспектива, на средбата бил разгледан и случајот со Ива Михаилова, на која ѝ се суди за сообраќајна несреќа со смртни последици и која бара лекување во Бугарија. Било договорено медицински лица од Софија да дојдат во Македонија и да извршат прегледи. Бугарската министерка, пак, соопшти дека посмртните останки на цар Самуил не биле тема на разговорот.

Средбата заврши без пробив, но со недвосмислено претставена македонска позиција. Муцунски ја постави предвидливоста на европскиот пат во средиштето на разговорот,  прашање што не може да се затвори само со повторување на барањето за уставни измени.

Loading