Полицијата одржа показна вежба како се реагира во случај на обид да се предизвика меѓуетнички инцидент и крвопролевање

Во својата тридецениска историја, независна Македонија има добри, но и неколку трагично лоши искуства во менаџирањето на провокациите и обидите да се предизвикаат меѓуетнички инциденти и да се загрозат мирот и безбедноста на граѓаните.

Повозрасните читатели веројатно се сеќаваат на настаните од 8 јули 1997 година, кога тогашниот премиер Бранко Црвенковски, под жесток притисок на јавноста, одлучи со сила да се отстранат албанските знамиња што градоначалниците на Тетово и на Гостивар, Алајдин Демири и Руфи Османи, ги истакнаа пред општинските згради. Робустната полициската акција во Гостивар доведе до судири со вооружени лица, при што загинаа четворица цивили. Полицијата тогаш ги упаси градоначалниците Османи и Демири, но на 10 јули избија нови немири, во кои беа повредени околу 70 лица.

Резултатот на гостиварските настани беше поразителен за Македонија – албанското знаме пред општинските згради, кое заедно со турското и со македонското знаме се вееше и во периодот на социјализмот (од 1974 година), по извесно време продолжи да се вее, а тогашната македонска влада целосно ја изгуби довербата кај Албанците. Тоа беше една од причите за поразот на таа влада во 1998 година. Руфи Османи лежеше некое време во затвор и стана национален херој. Одвај три ипол години подоцна изби меѓуетничка војна во Македонија. За која знаеме како заврши…

Гостиварските настани покажаа дека лекцијата од февруари 1995 година, кога силни полициски сили се обидоа да го спречат нелегалниот универзитет во тетовска Мала Речица, при што имаше мртви и повредени, не била совладана. Бев репортер од овој настан и бев претепан од македонските специјалци и со тешки повреди завршив во болница. Сведок сум на глупоста со која тогашната влада се обиде со масивна полициска акција да заведе „ред“ и да го спречи она што всушност и не можеше да се спречи. Не мина долго време, а државата не само што го легализираше овој универзитет, туку подоцна отвори уште два државни албански универзитета. Џабе гинеа луѓето на бојното поле во Мала Речица.

Слични полициски акции, со кои македонските власти демонстрираа сила и обид да се дисциплинираат масите, имаше во повеќе прилики во 1990-тите години. Сите завршија неуспешно, со сериозни последици по кревкиот меѓуетнички мир. Затоа новиот милениум го почнавме со една валкана војна, во која шанса добија и терористи и насилници и разни белосветски мешетари…

И бидејќи во првата деценија на независноста недоволно научивме од туѓите грешки, од сличните настани на тогаш крвавиот Балкан, учевме главно од сопствените грешки. За волја на вистината, научивме важни работи.

На пример, научивме дека национализмот, шовинизмот и омразата се болести со кои се умира, но од кои баш и не мора да се умре. Со нив се живее, се лекуваат симптоматски и на начин да се спречи тие да го згрозат општо здравјте на целиот општествен организам.

Целиот текст можете да го прочитате на Плусинфо ОВДЕ

Loading