Епа, конечно дознавме дека „граѓаните мора да се исти пред законот“ — ама со специјална фуснота: освен кога треба да се биде политички најгласен, најстрог и најморален во прајм-тајм.
Максим Димитриевски излезе на Сител со став што звучи како да е печатен од учебник по правна држава: недозволиво било Артан Груби да биде во куќен притвор. И тука, човек да се збуни: дали станува збор за принципиелна грижа за еднаквост пред законот — или за класична македонска дисциплина „дај да фатиме тема што добро звучи пред камера“?
Бидејќи, ако веќе зборуваме за „преседан“ и „репризи“, да не глумиме дека само судот и обвинителството играат пинг-понг. Политичарите одамна го измислија спортот: морална гимнастика. Денес си строг кон „куќен притвор“, утре си внимателен да „не коментираш судски одлуки“, задутре си „апсолутно задоволен“ од министрите, а реконструкцијата — ете, чудо — уште не си ја отворил со премиерот. Сè е под контрола, само темите трчаат побрзо од разговорите.
Особено симпатично е кога Димитриевски со сериозен тон објаснува дека „немал увид во документацијата“, ама знае дека е „недозволиво“ ова, „неприфатливо“ она, и дека Груби „требало да оди“ таму каде што е „пропишано“. Значи, не знаеме што пишува во предметот, ама затоа знаеме што мора да пишува во исходот. Правна држава, ама со претплата на предвремени заклучоци.
И мора да му се признае: има дарба да каже многу без да преземе ништо. „Институциите треба да дадат јасен одговор“, „службите треба да објаснат“, „граѓаните мора да се исти“… — а политиката? Таа, изгледа, е тука за да им држи лекции на институциите од студио, додека реалната одговорност скромно стои во ходник и чека да ја викнат.
А најкомично е што сето ова се сервира како државничка грижа за безбедноста: ако државата не можела да гарантира безбедност во притвор, тоа било „сериозен знак прашалник“. Да, знак прашалник има — ама не само за притворот. И за тоа зошто политиката секогаш се сетува на „системот“ само кога треба да добие поени со реченици што звучат строго.
На крај, Димитриевски вели дека ЗНАМ нема да прифати влада со „нереформирана ДУИ“. Убаво звучи. Само што кај нас „реформирана“ често значи „политички погодна“, а „нереформирана“ значи „не ни треба во овој момент“. И пак се враќаме на суштината: принципите се супер — особено кога се користат како транспарент на прес-конференција.
Па така, да сумираме: Максим повторно беше максимално јасен во едно — дека знае да биде максимално сериозен кога критикува туѓи одлуки, а максимално воздржан кога треба да зборува за сопствени потези. Државата мора да има правда — се согласуваме. Само, би било фер да има и малку помалку телевизиска, а малку повеќе практична правичност.
А.А
