Најлесно е да се биде револуционер со туѓи пари. Да се презира капиталот додека се ужива во неговите погодности. Да се зборува во името на работникот, а да се сонува за фотелјата од која ќе се управува со неговиот труд. Токму во оваа противречност удира професорот Петар Богојески, лидер на Македонски концепт, со објава https://www.facebook.com/share/p/1CjQr8LYiu/ што преку остра сатира отвора суштинско прашање: колку вредат големите идеолошки ветувања кога нивните гласноговорници за себе посакуваат сосема поинаков живот?
Силата на неговата порака е во директноста. Богојески не ја остава расправата во удобната магла на паролите за еднаквост, туку ја спушта таму каде што политичката искреност најдобро се проверува — во односот кон сопствениот и кон туѓиот труд. Кој создава? Кој ризикува? Кој ја презема одговорноста за неуспехот? И кој, на крајот, се прогласува за најповикан да го распределува создаденото?
„Ништо не создал, ама сè би распределувал!“ Оваа реченица ја носи острицата на неговата критика. Таа го погодува политичкиот менталитет што правото да управува со туѓиот успех го претставува како сопствена морална заслуга. Како самата желба за прераспределба да е доказ за чесност, а трудот со кој нешто е стекнато однапред да бара оправдување.
Особено впечатливо е неговото разобличување на селективната идеолошка носталгија: восхит кон комунистичкиот „рај“, придружен со желба за сите удобности на пазарното општество. Самото користење современа технологија, секако, не му го одзема никому правото да го критикува капитализмот. Но прашањето што го поставува Богојески оди подлабоко: дали проповедниците на еден систем би ги прифатиле за себе ограничувањата што толку лесно им ги препорачуваат на другите?
Тука неговата полемика е најсилна. Еднаквоста ја губи убедливоста кога завршува пред вратата на партискиот привилегиран круг. Солидарноста се празни од значење кога служи како оправдување за туѓа удобност. А повикувањето на народот станува политички цинизам кога народот треба да ги поднесува жртвите, додека неговите самопрогласени спасители ги задржуваат привилегиите.
„Тоа не е борба против експлоатацијата. Тоа е борба за монопол врз експлоатацијата!“ Со оваа формулација Богојески го издвојува најважниот проблем: промената на оние што располагаат со моќта сама по себе не значи ослободување на оние што работат. Без одговорност и ограничување на привилегиите, ветувањето за правда лесно може да заврши со нови господари на истата зависност.
Неговата објава е особено вредна како одбрана на достоинството на создавањето. На човекот што работи, вложува, отвора работа и презема ризик не треба да му се наметнува чувство на вина само затоа што успеал. Чесно стекнатиот успех заслужува почит, а злоупотребата заслужува одговорност. Општество што не ја прави таа разлика лесно почнува да ја наградува политичката блискост повеќе од способноста.
Токму затоа оваа порака има тежина и надвор од дневната партиска полемика. Грижата за сиромашните бара решенија што им отвораат можности, работа и самостојност. Таа е премногу важна за да се сведе на говори против успешните. Богојески остро го поставува прашањето што секој политички проект треба да го одговори: како ќе создаде подобар живот, покрај ветувањето дека ќе го распределува постојното?
Завршната реченица е и највпечатливата пресуда за лицемерството што го критикува: „Тие секогаш живеат капиталистички. Само од народот бараат да живее комунистички!“
Во неа е собрана целата сила на оваа бескомпромисна полемика. Кога политичарот бара скромност, еднаквост и откажување, неговиот сопствен пример мора да биде првиот доказ за искреноста. Богојески заслужува признание што токму таа проверка ја става во средиштето на расправата: пред да им ветувате рај на другите, покажете дека и самите сте подготвени да живеете во него.
