Уште една работна недела зад нас. Недела во која политиката повторно беше погласна од економијата, партиските обвинувања погласни од институционалните одговори, а ветувањата за подобра иднина се судрија со прилично непријатната реалност.
Ако треба да се издвои тема што ја одбележа неделата, тогаш тоа несомнено е случајот со Алта банка. Прашањето за нејзиното работење, сопственичката структура, одлуките од минатото и улогата на институциите прерасна во политичка пресметка меѓу ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ. Мицкоски и Филипче понудија различни верзии на настаните, а јавноста доби уште една серија обвинувања, деманти и политички квалификации. Најавата за јавна аукција на акциите отвори ново поглавје, но не ги затвори сите дилеми. Останува најважното: фактите, документите и институционалната одговорност.
Паралелно со тоа, Македонија доби и нова финансиска слика за идната година. Буџетот за 2027 година влезе во собраниска процедура со планирани расходи од 440,4 милијарди денари и дефицит од околу 45 милијарди денари. А премиерот испрати јасна политичка порака дека предвремени избори нема да има, бидејќи државата во следните две години треба да обезбеди околу пет милијарди евра за враќање и рефинансирање на долговите.
Со други зборови, избори нема да има, но сметките ќе пристигнуваат. И тоа без оглед на партиската припадност на граѓаните.
На економски план, податоците за октомвриската инфлација од 3,3 проценти повторно потсетија дека статистиката и секојдневниот живот не секогаш се движат во иста насока. Храната и транспортот поскапуваат, а граѓаните продолжуваат да пресметуваат колку им останува до следната плата. Владините проекции и економските показатели се едно, семејниот буџет е нешто сосема друго.

Додека се зборува за буџети, милијарди и економски политики, студентите повторно се соочуваат со прашањето колку вреди нивниот дневен оброк. Субвенцијата од 140 денари останува тема за преиспитување, особено во услови кога цените на храната не мируваат. Мерката постои, но дилемата е дали навистина ја исполнува својата цел или е само уште една ставка во списокот на владините социјални мерки.
Особено непријатен сигнал пристигна и од Брисел. Европската комисија повторно констатираше дека Македонија нема напредок во борбата против корупцијата. Уште еднаш се отвори прашањето за владеењето на правото, независноста на институциите и реформите што со години се најавуваат, но тешко се претвораат во конкретни резултати. Европската перспектива останува во застој, а политичката одговорност за тоа не може бесконечно да се префрла од една на друга адреса.
Во меѓувреме, 13 Ноември го потсети Скопје на сопствената историја. Осумдесет и две години од ослободувањето на градот. Ден за почит кон борците и генерациите што ја платиле цената на слободата, но и повод за прашањето каков град им оставаме на идните генерации.
Најавата за нов парк од 86.000 квадратни метри во Карпош е позитивна вест, исто како и меѓународното признание за проектот „Безбеден град“. Но урбаното живеење не се мери само со најавени паркови и добиени награди. Се мери и со функционални улици, чист воздух, безбеден сообраќај и институции што работат секој ден, а не само кога треба да се соопшти некој успех.

Во фокусот се најде и новиот закон за семејно насилство, со најавени механизми за поголема заштита на жртвите, меѓу кои и електронско следење на сторителите. Зад законските решенија, сепак, стои сурова реалност: заштитата мора да функционира пред да биде предоцна.
А ако некој бара пример за тоа како изгледа институционалната неодговорност, доволно е да погледне кон Крива Паланка. Повеќе од илјада говеда со години се движат неконтролирано, уништуваат земјоделски површини и ја загрозуваат безбедноста. Надлежностите се префрлаат, решенијата се одложуваат, а проблемот расте. Држава во која проблемот е видлив, но одговорноста невидлива.
И светот не мируваше. Разговорите меѓу Русија и Украина во Абу Даби донесоа договор за размена на заробеници, но не и напредок кон прекин на војната. Во Шпанија граѓаните излегоа на генерален штрајк поради станарините и платите, а трагичната сообраќајна несреќа во Бугарија повторно ја стави безбедноста на патиштата во центарот на вниманието.
И така заврши неделата: со Алта банка во политичкиот центар, милијардите во финансиските проекции, корупцијата во европските извештаи, а секојдневните грижи на граѓаните и натаму на нивните сметки.
Можеби најважната поента е токму во тоа што политичарите ја завршија неделата со своите пораки, но граѓаните ја продолжуваат со своите проблеми.
Бидејќи на крајот, не се живее од прес-конференции, не се плаќаат сметки со политички соопштенија и не се градат институции со меѓусебни обвинувања.
Неделата помина. Прашањата останаа. А одговорноста, како и секогаш, допрва треба да се покаже.
![]()

