Темата БУЛИНГ опфаќа сериозен социјален проблем кој бара посебно внимание и заеднички напори за справување. Малтретирањето, особено емоционалното и физичкото, има долгосрочни последици врз психичкото здравје и самодовербата на децата. Добро е што се прават напори за превенција и зајакнување на заштитните мерки во училиштата, но вистинската борба против булингот се состои во активна соработка меѓу семејствата, училиштата и општеството како целина.
Важно е да се промовира свесност, отворени дијалози и едукација за тоа како да се препознае, спречи и реагира на случаи на малтретирање. Училиштата треба да продолжат да ја подобруваат својата поддршка низ програми за емоционално и социјално учење, а родителите да бидат вовлечени во процесот. Со заеднички напори и рана интервенција, може да се намали бројот на жртви и да се создаде безбедна и поддржувачка средина за сите ученици.

Критиката кон Министерството за образование во контекст на проблемот со булингот е оправдана, особено ако гледаме од аспектот на недоволниот ангажман и ефективноста на мерките преземени досега. Иако министерството најави програми за заштита на учениците и обезбеди некои стручни тимови и правилници, реалната ефикасност на овие мерки често е под прагот на очекувањата.
Често се случува проблемите со булингот да се игнорираат или да се третираат само како „мали“ инциденти, наместо да се пристапи системски и со поголема сериозност. Недостигот на активна кампања за едукација, наставници и родители за препознавање и интервенција, како и недостатокот од конкретни и конкретизирани мерки за спречување, доведуваат до оставање на проблемот нерешен.
Дополнително, можеби е потребно посилно полагање на одговорностите и повеќе инспекциски надзори во училишната средина. Министерството треба да покажува поактивен ангажман со конкретни програми, повеќе ресурси и подигнување на свесноста, бидејќи без системска и вложена стратегија борбата против малтретирањето ќе остане на ниво на празни декларации.

Во македонските училишта се позачестено е меѓуврсничкото вербално и физичко малтретирање. Минатата недела во едно скопско училиште децата сами се организирале да изработат проект на тема булинг, па направиле анонимна анкета меѓу соучениците. Што кажале тие не ни е познато, но очигледно е дека децата самите решиле да си бараат спас од разните типови на малтретирање, па дури и преку интернет.
Родителите се загрижени, училиштата кажуваат дека имаат правилници и тимови за превенција, а министерството најавува
програми за заштита на учениците… Но дали е тоа доволно?
Насилството, според психолозите, најчесто се случува за време на одмори, во ходниците, соблекувалните и на социјалните мрежи, што го отежнува спречувањето од страна на наставниците. Започнува како „шега”, но неретко завршува со сериозни последици по самодовербата и психичкото здравје на децата. Конкретни случаи покажуваат дека булинг вршат најмногу децата кои имаат емоционални проблеми или се изложени на насилство дома.
Проблемот не може да се реши без заедничко дејствување на семејството, училиштето и општеството. За тоа треба да се разговара почесто. Ставањето под тепих на ваквите девијации не е решение, напротив девијациите стануваат поголеми, а жртви се обично мирните и повлечени деца.
![]()

