Преписката Груевски–Заев: ЗОШТО СЕГА и ШТО СЕ КРИЕ зад јавната пресметка на поранешните премиери?

Ако некој мислеше дека двајцата поранешни премиери – Никола Груевски и Зоран Заев – конечно се повлекоа во политичка тишина, последните денови ја разбија таа илузија. Вистината е дека тие никогаш не исчезнаа; само чекаа погоден момент повторно да се слушнат. И, како што често се случува во македонската политика, моментот не беше избран случајно.

Кога Груевски објавува десетстранични фејсбук-тирaди, а Заев реагира со сопствено перо – не станува збор за лични емоции, туку за политичка стратегија. Едниот од Будимпешта, другиот од Струмица, но и двајцата многу свесни дека нивната сенка е подолга од нивното формално повлекување.

Стари битки, нови арени

Политичката сцена одамна се пресели од парламентот на Фејсбук. Таму нема протокол, нема процедура, нема време за размислување – а има многу повеќе публика.
Во таква арена двајцата поранешни премиери повторно се мерат кој ќе ја контролира приказната за своето наследство.

Груевски се брани од историјата. Заев се брани од сегашноста.
И двајцата се обидуваат да ја обликуваат иднината.

Зошто баш сега?

Да не се лажеме – во политиката ништо не се случува „случајно“.
Тајмингот на ова препукување е прецизно избран.

1. Политички вакуум – идеален момент за гласност

Во период кога јавноста нема „голем настан“ за кој да зборува, секое поостро препукување добива премногу простор.
Груевски и Заев одлично го знаат тоа – празниот медиумски простор секогаш некој го полни.

2. Внатрепартиски пресметки

И ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ се во фаза на реструктуирање.
Поранешните лидери не зборуваат само еден со друг – тие испраќаат пораки и кон „своите“.
Ова се моменти кога се цртаат нови линии на влијание, а нивните фејсбук-објави се сигнал дека не се откажале од идеолошкото старателство врз сопствените партии.

3. Борба за историјата

Кој беше реформатор, кој беше автократ, кој го спасил идентитетот, кој го продал?
Во Македонија, историјата не ја пишуваат историчарите – ја пишуваат поранешните премиери на социјални мрежи.
Оваа преписка е обид да се постави наратив што ќе трае подолго отколку нивните мандати.

4. Превентивно позиционирање пред правни и политички процеси

Кога државата е во очекување на нови истраги, судски разврски и политички турбуленции, најважно е – да се биде прв кој ќе го каже своето.
Груевски и Заев тоа го прават со години.
Секогаш кога ќе почувствуваат дека нешто се поместува во националната приказна, тие ја подигаат својата гласност.

Личен дуел или политичка стратегија?

Лесно е да се чита ова како личен конфликт. Но ова е многу повеќе.
Ова е дуел на два симбола:

  • еден кој владееше со деценија и остави цврсти институционални отпечатоци,

  • и друг кој промени државно име и го сврте геополитичкиот курс.

Двајцата, своевидно, се борци за својата верзија на Македонија. И двајцата сакаат да ја заштитат сопствената приказна.

Но најважното прашање е: каде е јавноста во сето ова?

Секоја нивна преписка ја враќа земјата назад кон политички ровови што многумина мислеа дека се преминати.
Додека тие двајца повторно си подаваат топки од вина, државата се врти на едно место.

Кога минатото не сака да си замине

Груевски и Заев одамна не се премиери, но се уште се главни актери во политичката свест на земјата.
Нивната преписка е потсетник дека Македонија тешко се ослободува од лидерските сенки.
Ова не е борба за тоа кој бил во право – туку за тоа кој ќе ја пишува историјата.

И ако нешто навистина зборува за нашата реалност, тоа е фактот дека двајца поранешни премиери и понатаму успеваат да ја дефинираат политичката температура со една единствена Фејсбук-објава.

пишyвa д-p. Aмaтepкaтa, вoнpeдeн пpoфecop нa eдeн фaкултет

Loading