Кога бегството од правдата се претставува како неправда
Особено индикативно е што оваа рехабилитација не се води преку аргументи за невиност, туку преку дисквалификација на системот. Наместо да се докаже дека делата НЕ ПОСТОЕЛЕ, се тврди дека институциите НЕМАЛЕ ПРАВО да ги процесуираат. Тоа е суштинска разлика: не се брани законот, туку се урива државата како правен субјект. Во таков контекст, не само Груевски, туку секој носител на моќ може ретроактивно да биде прогласен за жртва.
Повторното отворање на темата за Специјалното јавно обвинителство не е обид за институционално прочистување, туку прецизно насочена операција за рехабилитација на Никола Груевски. Таа рехабилитација не се спроведува директно, бидејќи директниот повик за негово враќање би бил политички ризичен и сè уште општествено неприфатлив. Наместо тоа, се применува индиректна, но далеку поефикасна стратегија: уривање на легитимитетот на сè што доведе до неговото осудување и бегство.

Во сржта на оваа стратегија е систематската дискредитација на СЈО. Институцијата се претставува како криминална, морално компромитирана и правно ништовна, со што автоматски се доведуваат во прашање нејзините предмети. Кога СЈО се редуцира на „грешка“, „експеримент“ или „политичка алатка“, тогаш сите обвиненија што произлегоа од него — вклучително и оние против Груевски — се претставуваат како нелегитимни по дефиниција. Така, не се напаѓа поединечен случај, туку самата основа на правната одговорност.
Следниот чекор е наративното преформулирање на осудениот политичар во жртва. Груевски сè поретко се спомнува како бегалец од правдата, а сè почесто како лице „принудено да ја напушти државата“ поради политички прогон. Пресудата не се анализира како резултат на судска постапка, туку како финален чин на еден наводен реваншизам. Во оваа логика, бегството не е признавање вина, туку доказ за неправда.
Овој процес има јасна цел: да се нормализира мислата дека Груевски не е проблем, туку симптом на поголем проблем. Ако СЈО било криминално, ако судството било инструментализирано, ако обвиненијата биле политички мотивирани, тогаш неговата одговорност станува споредна, па дури и ирелевантна. Така, јавноста постепено се подготвува да го прифати не неговото враќање како чин на правда, туку како чин на „исправување на неправда“.

Особено индикативно е што оваа рехабилитација не се води преку аргументи за невиност, туку преку дисквалификација на системот. Наместо да се докаже дека делата не постоеле, се тврди дека институциите немале право да ги процесуираат. Тоа е суштинска разлика: не се брани законот, туку се урива државата како правен субјект. Во таков контекст, не само Груевски, туку секој носител на моќ може ретроактивно да биде прогласен за жртва.
Затоа, реактуелизацијата на СЈО треба да се чита како финална фаза на политичка подготовка. Не подготовка за враќање на еден човек, туку за прифаќање на тезата дека неговото гонење било грешка. А кога едно бегство од правдата ќе се претстави како морално оправдано, тогаш државата дефинитивно губи право да зборува за владеење на правото.

✍️Пишува проф.-д-р Аматерката
![]()

