ДИСКУРЗИВНИ ТЕХНИКИ НА ЦИНИЧЕН ПОПУЛИЗАМ – Како Апасиев ја претвора Комисијата во личен подиум?

Настапот на Димитар Апасиев во Постојаната анкетна комисија е пример за современ вид популистичко-перформативна политика, чија цел не е разбирање, туку надминување на институционалната рамка преку спектакуларизација на политичкиот спор. Токму затоа, анализа на неговиот говор отвора бројни прашања од областа на политичката теорија, етиката и социјалната психологија.

Театрализација на институционалниот процес

Апасиев ја користи Комисијата како театарска сцена, а не како уставно утврдена институција со прецизни и ограничени надлежности. Неговиот тон, избор на изрази, па дури и моралистичките патетики претставуваат еден вид перформанс кој треба да создаде впечаток дека тој е “чуварот на вистината” и “последниот глас на народот”.

Овој тип претставување е карактеристичен за популистичките актери кои, наместо да ја зајакнат институцијата, ја претвораат во платформа за лична афирмација и за медиумска репродукција на сопствената политичка митологија.

Проблематична употреба на траумата како политички капитал

Еден од најсериозните етички проблеми во неговиот настап е симболичката злоупотреба на страдањето на родителите кои се појавиле на седницата. Наместо да обезбеди тон на институционално достоинство, емпатија и сериозност, Апасиев го употребува нивното присуство како емотивен катализатор за сопствените политички обвиненија.

Во политиколошката литература, вака селективно мобилизирање на туѓата траума се интерпретира како форма на:

  • емотивна манипулација,

  • политичко паразитирање на туѓи трагедии,

  • симболичка некрофилија, во метафоричка смисла: оживување на болката за да се добие политички ефект.

Овој процес ја нарушува нормата на јавниот морал, бидејќи трагедиите на граѓаните не смеат да служат како ресурс за градење политичка аура.

Двоен јазик: помеѓу формален правизам и агресивна персонална дисквалификација

Иако Апасиев се претставува како правен експерт, неговата реторика е длабоко контрадикторна. Од една страна, тој бара строго почитување на уставните норми, а од друга, ги редуцира на политички алатки.

Ова е пример на двоен јазик (double speak):

  • формален легализам кога тоа одговара на неговата теза,

  • агресивна персонална дисквалификација кога треба да се произведе конфликт.

Така, Комисијата се претставува не како орган со прецизни, ограничени надлежности, туку како политичка сцена за демонстрирање на идеолошка сила. Овој пристап ја еродира правната култура, затоа што ја заменува правната аргументација со квази-интелектуален авторитаризам.

Присвојување на јавниот морал и позицијата на „морален монополист“

Клучен момент е моментот во кој Апасиев имплицитно ја присвојува улогата на „единствениот толкувач на гласот на мајките“ или на „неприкосновениот чувар на вистината“.

Ова е форма на морален популизам, кој функционира на следниот принцип:

  1. Прво се конструира слика дека институциите се неморални или корумпирани.

  2. Потоа политичарот се претставува како морален спасител.

  3. Ова создава симболичка зависност помеѓу публиката и политичкиот актер.

Таквата стратегија не само што не е демократска, туку е и опасно редуктивна: таа ги заменува сложените политички процеси со лична интерпретација на моралните вредности.

Парадоксот на „политичката одговорност“ во неговата интерпретација

Кога говори за политичка одговорност, Апасиев ја претставува како да е во доменот на непосредна казна или ритуално политичко понижување. Но во модерната конституционална демократија, политичката одговорност е сложен процес кој бара:

  • факти,

  • процедури,

  • институционална консистентност,

  • долгорочни механизми на транспарентност.

Неговиот обид да ја претвори Комисијата во симболичка судница е обид за политичко драматизирање, а не за правно и демократско унапредување.

Тој не води дијалог, туку создава реторички ринг, во кој се симулира борба со неправда, но всушност се води битка за повисок рејтинг.

Политички стил кој ја еродира јавната сфера

Апасиевовиот настап е дел од поширока политичка стратегија која се заснова на три клучни механизми:

  1. Спектакуларизација на политиката – заменување на аргумент со перформанс.

  2. Политичка експлоатација на траумата – претворање на болката на граѓаните во медиумски капитал.

  3. Морално-пропагандно самоиздигнување – градење на ликот на „единствен спасител“.

Овој политички стил не ја јакне демократијата – напротив:

  • го поткопува институционалниот интегритет,

  • го засилува цинизмот кај јавноста,

  • ја редуцира политичката култура на перформанс и провокација.

Потребна е ново воспоставена политичка етика, која ќе ја штити јавната сфера од овој вид манипулативни претстави; етика во која тагата на граѓаните не се третира како сценографија, а институциите не се сведуваат на подиум за политичка егзибиција.

пишyвa д-p. Aмaтepкaтa, вoнpeдeн пpoфecop нa eдeн фaкултет

Loading