Иако повикот за мир и почитување на меѓународното право е легитимен и пожелeн, неговата убедливост зависи од доследната примена на истите стандарди кон сите актери. Кога критиката е насочена исклучиво кон една страна, без паралелна анализа на дејствијата и одговорностите на другата, таа ризикува да се перципира како идеолошка позиција, а не како принципиелна правна аргументација.
Неодамнешните координирани воени операции на Соединетите Американски Држави и Израел врз Исламската Република Иран, започнати кон крајот на февруари 2026 година, претставуваат драматична ескалација во долготрајниот конфликт околу иранскиот нуклеарен програм, регионалната прокси-војна и безбедносните закани на Блискиот Исток. Овие акции, насочени кон нуклеарни инсталации, командни центри на Револуционерната гарда (IRGC) и ракетни капацитети, се официјално оправдани како превентивни мерки за спречување стекнување нуклеарно оружје и деградација на капацитетите за поддршка на вооружени недржавни актери во регионот.

Во овој контекст, реакцијата на македонската политичка партија Левица – која ги квалификува дејствијата како „американско-ционистичка агресија“, „дивјачка агресија“ и „американско-ционистичко дивеење“ – се издвојува по својата еднострана острина и идеолошка догматичност. Партијата не само што најостро ја осудува интервенцијата, туку и бара од Министерството за надворешни работи (МНР) и министерот Тимчо Муцунски да ја напуштат поддршката за сојузниците и да издадат експлицитна осуда, притоа игнорирајќи ги пошироките геополитички и правни околности што го условуваат конфликтот.
Најсуштинската критика кон позицијата на Левица се однесува на нејзината очигледна селективност и примена на двојни стандарди. Додека партијата го истакнува принципот на суверенитет и забраната за употреба на сила според членот 2(4) од Повелбата на Обединетите нации, таа не ја разработува подеднакво релевантната дебата околу правото на самоодбрана согласно членот 51, ниту пак го разгледува контекстот на долготрајната регионална конфронтација во која Иран има активна улога. Во меѓународните односи, правните норми не се применуваат во вакуум, туку во сложена безбедносна средина обележана со асиметрични закани, прокси-структури и постојани ескалации.

Дополнително, реакцијата на Левица минимално се осврнува на прашања како што се иранската поддршка на вооружени групи во повеќе регионални конфликти, ракетните и дронските напади врз стратешка инфраструктура во регионот, како и контроверзите поврзани со степенот на обогатување уран и почитувањето на обврските од нуклеарниот договор. Игнорирањето на овие елементи создава впечаток на редукционистички пристап во кој сложената безбедносна динамика се сведува на поедноставена шема на „агресор“ и „жртва“, без да се признае повеќеслојноста на конфликтот.
Реториката што ја користи партијата дополнително ја проблематизира нејзината позиција. Термини што имаат силна идеолошка конотација придонесуваат за поларизација на јавната дебата и го намалуваат просторот за рационална, аргументирана анализа. Во академски контекст, ваквиот јазик би се оценил како нормативно оптоварен и недоволно дистанциран од политичка страст, што ја ограничува неговата аналитичка валидност.

Од аспект на надворешната политика, повикот за радикално дистанцирање од сојузничките позиции отвора сериозни прашања за стратешката ориентација на државата. Република Северна Македонија, како членка на НАТО и земја со изразена евроатлантска ориентација, функционира во рамки на колективна безбедносна архитектура. Надворешнополитичките позиции не се само морални декларации, туку и внимателно пресметани сигнали кон партнерите и сојузниците. Игнорирањето на оваа реалност во корист на идеолошки чиста, но геополитички изолирана позиција, може да има долгорочни последици по кредибилитетот и интересите на државата.
Иако повикот за мир и почитување на меѓународното право е легитимен и пожелeн, неговата убедливост зависи од доследната примена на истите стандарди кон сите актери. Кога критиката е насочена исклучиво кон една страна, без паралелна анализа на дејствијата и одговорностите на другата, таа ризикува да се перципира како идеолошка позиција, а не како принципиелна правна аргументација.
Во таа смисла, реакцијата на Левица може да се оцени како политички став обликуван низ силно изразена антизападна призма, во кој комплексноста на регионалната безбедност е сведена на симплифициран наратив. Одговорната јавна дебата, особено во мала и геополитички чувствителна држава, бара аналитичка прецизност, контекстуална длабочина и внимателно балансирање меѓу правните принципи и стратешките интереси.
*Овој текст претставува аналитичка интерпретација заснована на јавно достапни информации и не содржи правни квалификации или фактички обвинувања.

![]()

