Балансирањето меѓу принципот на суверенитет и почитувањето на мултиетничкиот карактер на државата претставува суштински предизвик за законодавецот, особено во контекст на предложените измени. Од една страна, иницијативата за ограничување на пратеничката функција само на лица со единствено државјанство се темели на аргументот за недвосмислена политичка и правна лојалност кон државата, што е особено значајно за носителите на највисоката законодавна власт. Овој пристап настојува да спречи потенцијални судири на интереси и да ја зајакне довербата во институционалниот интегритет.
Од друга страна, во општество како Македонија, каде мултиетничноста не е само демографска категорија туку и уставно и политички вградена вредност, ваквото решение може да произведе несразмерни последици. Имено, припадниците на одредени етнички заедници почесто поседуваат двојно државјанство поради блискоста со матични држави или историски околности, што значи дека формално неутрална норма може да има селективен ефект врз нивната политичка застапеност. Оттука, се поставува прашањето дали предложеното ограничување, иако легитимно во својата намера, е пропорционално и усогласено со принципот на еднаквост пред законот.
Дополнително, ваквиот предлог ја отвора дилемата дали лојалноста кон државата може и треба да се мери исклучиво преку формално-правен статус, или пак таа е поширок концепт што вклучува политичка одговорност, јавен интегритет и почитување на уставниот поредок. Во таа смисла, законодавецот се соочува со обврската да креира решение кое нема да го доведе во прашање мултиетничкиот баланс, а притоа ќе одговори на легитимните барања за транспарентност и доверба во институциите.
Во таа насока, предлогот на пратеничката група на ВМРО-ДПМНЕ за изменување и дополнување на Законот за пратеници предвидува воведување конкретен услов – носител на пратенички мандат да може да биде исклучиво лице со единствено македонско државјанство. Како што образложи пратеникот Бојан Стојаноски, иницијативата е мотивирана од потребата да се расчистат јавните дилеми и обвинувања поврзани со наводно поседување двојно државјанство кај дел од избраните функционери.
Според предложеното решение, ова ограничување не би се применувало само за идните состави на Собранието, туку и за актуелните пратеници, што дополнително ја интензивира правната и политичката дебата. Во практична смисла, тоа би значело дека евентуалното усвојување на измените може директно да влијае врз мандатите на постојните избраници, отворајќи прашања за правната сигурност и ретроактивноста на законите.
Иницијаторите оценуваат дека ваквата мерка ќе придонесе кон зајакнување на јавната доверба и јасно дефинирање на критериумите за вршење на највисоката законодавна функција. Сепак, останува отворено прашањето дали предложениот модел ќе успее да воспостави рамнотежа меѓу легитимната цел за заштита на државниот суверенитет и обврската за зачувување на инклузивноста и еднаквоста во политичкото претставување.

![]()

