„Изгледа некои премиери го помешале Обвинителството со сопствен избор на “мис”, па почнаа јавно да оценуваат кој е ‘подобен’, а кој не„ – Ана Чупевска. https://www.facebook.com/share/p/184bYKjdeu/
Во услови на хронично нарушена доверба во институциите, секоја јавна изјава за независноста на правосудството заслужува сериозна и аргументирана анализа. Токму затоа реакцијата на Ана Чупевска во однос на изјавите на премиерот за изборот на обвинители не смее да остане на ниво на политичка реторика, туку треба да се разгледа низ призма на уставниот поредок, теоријата на поделба на власта и современите демократски стандарди. Наместо да понуди прецизна правна аргументација, нејзиниот настап се потпира врз саркастични аналоги и алармистички квалификации, кои повеќе мобилизираат политички впечаток отколку што придонесуваат за институционално расчистување на дилемите. Оттука, неопходно е критички да се преиспита дали ваквиот дискурс навистина ја брани независноста на обвинителството или, парадоксално, дополнително ја политизира темата што тврди дека ја штити.

Најнапред, тезата дека секоја јавна изјава на премиерот во врска со обвинителството претставува директно политичко мешање во правосудството е концептуално поедноставена. Во парламентарните демократии, извршната власт има легитимно право, па дури и обврска да изразува став за функционирањето на институциите, особено кога станува збор за прашања од јавен интерес како борбата против криминалот. Јавната критика или оценка не е исто што и институционална интервенција. Мешањето во надлежности се утврдува преку формални акти и правни механизми, а не преку политички говор сам по себе.
Второ, споредбата на изборот на обвинители со „избор на мис“ претставува реторичка фигура што ја поткопува сериозноста на аргументот. Во академски контекст, ваквиот пристап би се оценил како популистички дискурс кој настојува да мобилизира емоционална реакција наместо да понуди правно издржана анализа. Наместо да се повика на конкретни уставни одредби, законски процедури или компаративни примери, Чупевска избира сарказам, што ја слабее тежината на нејзината позиција.
Трето, концептот „заробена држава“ има прецизно значење во политичката наука , тој се однесува на системска контрола на институциите од страна на приватни или партиски интереси преку структурни механизми на влијание. Да се употреби овој термин за секоја јавна изјава на политички функционер значи инфлаторно користење на поимот, што ја релативизира неговата аналитичка вредност. Без емпириски докази за конкретно влијание врз постапки, кадровски решенија или судски одлуки, тврдењето останува на ниво на политичка реторика.

Четврто, аргументот дека „кога политичарот ќе влезе во судницата, правдата излегува низ прозорецот“ е нормативно привлечен, но правно недоволно прецизен. Во демократските системи постои институционализирана интеракција меѓу гранките на власта, преку буџет, законодавство, отчетност и јавна дебата. Потполна изолација на правосудството од политичкиот дискурс не е ниту можна ниту пожелна. Клучот е во почитување на процедурите и гаранциите на независност, а не во забрана на политички ставови.
Оттука, критичкиот заклучок е дека изјавата на Чупевска повеќе се вклопува во рамки на партиска полемика отколку во правно аргументирана одбрана на институционалната автономија. Наместо да придонесе кон рационална дебата за реформите во обвинителството, ваквиот дискурс ризикува дополнително да ја политизира темата што наводно ја брани од политизација. Академски пристап би барал конкретни правни аргументи, институционална анализа и емпириска поткрепа, нешта што во овој случај изостануваат.

![]()

