ПАРАНОЈАТА КАКО ПОЛИТИЧКА СТРАТЕГИЈА: Димитар Апасиев И РЕТОРИКАТА НА Левица

И повторно  ПАРАНОЈА… Левица го обликува политичкиот дискурс преку нагласена драматизација, морална дихотомија и силно афективно обојување, со цел мобилизација на јавноста и засилување на перцепцијата за системска закана:

„Се дава амин на насилничките странски компании да можат да ги занемарат законите за приватна сопственост…“

„Фирми како Бехтел и Енка да можат, без никакви законски препреки, да ви направат каменолом во вашиот двор. Само ако посакаат“

„Владата на ДПМНЕ наместо да работи во интерес на народот изигрува адвокат на ѓаволот, беден извршител на волјата на приватните инвеститори“

„Левица стои на страна на граѓаните и нема да дозволиме понатаму да продолжи ова безмилосно и безумно уништување на природата и кршење на граѓанските права во име на капиталот„

Паранојата како аналитички поим во политичката теорија не означува нужно клиничка состојба, туку специфичен дискурзивен модел во кој доминираат претпоставки за скриени намери, конструирање на сеопфатни закани и редукција на комплексните општествени процеси во наративи на координирана злоупотреба на моќта. Во рамките на современите левичарски артикулации, овој модел често се јавува како радикализирана форма на критика на капиталистичките односи и институционалната нееднаквост, но истовремено носи ризик од премин кон реторика што ја заменува аналитичката комплексност со афективна убедливост.

Историски и теориски, левицата се темели врз разобличување на структурните асиметрии на моќта и економската доминација. Таа критичка позиција подразбира внимателна анализа на институционалните механизми и конкретните материјални услови. Сепак, кога оваа анализа се трансформира во генерализирана недоверба кон сите институционални процеси, се отвора простор за дискурс во кој секоја политичка одлука се интерпретира како дел од поширока, намерно организирана стратегија против јавниот интерес.

Во македонскиот контекст, Левица од Апасиев, може да се разгледува како илустративен пример за ваквата трансформација на критиката во дискурзивна форма што инкорпорира параноични елементи. Во нејзините јавни настапи, особено во однос на предлог-законите за концесии и јавно-приватно партнерство и за минерални суровини, се забележува тенденција кон апсолутизирање на заканата преку тврдења дека законските измени суштински овозможуваат странски компании да ги заобиколуваат клучните правни механизми како заштитата на приватната сопственост, процедурите за јавни набавки и правилата за конкуренција. Во ваквата интерпретација, потенцијалните правни и економски импликации се трансформираат во драматизиран наратив во кој се отвора можност за произволно одземање на имотот на граѓаните и политички мотивирана распределба на концесиите.

Реторички, овој пристап се карактеризира со неколку клучни елементи. Прво, присутна е хиперболизација на последиците, при што сложените законски механизми се сведуваат на непосредни и екстремни сценарија. Второ, се конструира јасна бинарна опозиција помеѓу „народот“ и „елитите“, каде што институциите се претставуваат како корумпирани посредници во корист на приватниот капитал. Трето, се имплицира постоење на системска колузија помеѓу домашните власти и странските инвеститори, со што државата се редуцира на инструмент на надворешни и внатрешни центри на моќ.

Овој тип на дискурс може да се интерпретира како симптом на поширока епистемолошка несигурност, карактеристична за општества со ниска доверба во институциите. Во такви услови, комплексните правни и економски процеси се преведуваат во наративи што се лесно разбирливи и политички мобилизирачки, но аналитички редуктивни. Левица, во овој контекст, ја користи ваквата реторика за да ја зацврсти својата позиција како антисистемски актер, но по цена на потенцијално преминување во дискурзивна форма што ја засилува перцепцијата на параноја.

Сепак, неопходно е да се направи јасна дистинкција помеѓу легитимната критика и параноичната конструкција. Критиката на законски решенија што можат да имаат негативни последици врз јавниот интерес е суштинска за демократското функционирање. Проблемот настанува кога таа критика се формулира преку апсолутизирани и драматизирани наративи што ја замаглуваат границата помеѓу реалната опасност и реторичката конструкција, со што се потиснува можноста за рационална и аргументирана дебата.

Примерот на Левица од Апасиев и нејзиниот дискурс во врска со конкретните законски предлози укажува дека паранојата во политичката комуникација не е суштинска карактеристика на левичарската мисла, туку контингентна појава што произлегува од специфични политички стратегии и општествени услови. Одржувањето на рамнотежата помеѓу критичката острина и аналитичката прецизност останува клучен предизвик за секој политички субјект што претендира на сериозна општествена релевантност.

Loading