Изгледа дека Шарената револуција никогаш целосно не ги испразнила своите магацини. Годините поминаа, политичките околности се сменија, некои некогашни гласноговорници ги загубија позициите и привилегиите, но остатоците од тогашната протестна сцена очигледно сè уште не се откажуваат од улицата. Можеби веќе немаат политичка удобност, но сè уште имаат мегафони, транспаренти и потреба повторно да бидат во центарот на вниманието.
На протестот пред Владата, посветен на насилството врз жените, еден детаљ особено го привлекува вниманието – мегафон со срп и чекан. Симболика што тешко може да се игнорира и која веднаш буди асоцијации на старите протестни денови. Човек речиси да се запраша дали станува збор за истиот мегафон од времето на Шарената револуција, изваден од некој заборавен магацин, избришан од прашината и повторно ставен во функција.
Не тврдиме дека е истиот физички предмет. Но, впечатокот за повторување на старата протестна матрица е повеќе од очигледен. Се менуваат темите, се менуваат паролите, но дел од актерите и симболиката остануваат препознатливи. Остатоците од Шарената револуција повторно бараат простор, овојпат преку една од најчувствителните општествени теми – насилството врз жените.
Шарената револуција не се потпираше само на политички пароли и обоени фасади. Во нејзиниот протестен наратив беа вградени и човечки трагедии – Мартин Нешковски, Тамара Димовска и нивните семејни судбини. Случаи што предизвикаа искрен гнев кај граѓаните, но истовремено станаа силни мобилизациски симболи за едно движење кое имаше многу поширока политичка цел. Трагедиите добиваа место во протестната сценографија, нивните имиња одекнуваа низ улиците, а граѓанската болка се претвораше во политичка порака. И денес, кога повторно гледаме мајка на жртва пред мегафон, со старата протестна иконографија во позадина, тешко е да не се забележи сличноста во наративот. Се менуваат имињата и трагедиите, но прашањето останува исто: кој навистина се бори за жртвите, а кој ја користи нивната болка за сопствена политичка видливост?
И токму тука приказната станува многу посериозна.
Жената која зборува на мегафонот е мајка на жртва на насилство. Зад нејзиниот настап стои лична трагедија, болка и потреба за правда. Таа има право да протестира, да зборува, да бара одговорност и да бара институциите да ја слушнат. Нејзината борба не треба да биде предмет на потсмев, ниту нејзината болка да биде релативизирана.
Но, во целата оваа протестна сценографија постои една суштинска разлика што не смее да се избрише: разликата меѓу мајката и активистите што ја опкружуваат.

Мајката не е политичка конструкција. Нејзината трагедија не е производ на нечија кампања, ниту нејзината болка е резултат на некаква идеолошка стратегија. Таа има лична причина да бара правда. Нејзината борба постои независно од сите мегафони, транспаренти и организации.
Активистите, пак, имаат свои организации, идеолошки позиции, комуникациски стратегии и потреба нивните пораки повторно да добијат јавна видливост. И токму тука се отвора најнепријатното прашање: дали тие навистина ја следат мајката во нејзината борба или нејзината трагедија ја користат за да ја засилат сопствената порака?
Зашто, едно е да застанеш покрај мајка која бара правда, а сосема друго е нејзината трагедија да ја вградиш во сопствената протестна режија. Едно е да ѝ помогнеш да биде слушната, а друго е нејзиниот глас да го искористиш како звучник за пораки што можеби воопшто не се нејзини.
Мајката има право да го крене гласот. Но тоа не им дава право на другите да ја присвојат нејзината болка. Нејзиното присуство не е автоматска потврда за сите пораки на организаторите, ниту нејзината лична трагедија може да биде морално покритие за секоја идеолошка порака што ќе се протне во протестниот кадар.
Таа бара правда. Активистите испраќаат пораки. Тоа не е исто.
И додека мегафонот со срп и чекан повторно станува дел од јавната сцена, останува прашањето кои се луѓето зад него, кои организации ја поставуваат агендата, кој ја организира логистиката и кому му е потребно повторно активирање на старата протестна инфраструктура.
Дали ова е навистина само граѓански протест или уште еден обид на остатоците од Шарената револуција да ја одржат сопствената политичка и активистичка видливост преку нова општествена тема?
Заштитата на жените е премногу сериозна работа за да биде сведена на протестна сценографија. Нејзината суштина не е во бројот на мегафони, радикалноста на симболите или ефектноста на фотографиите. Суштината е во институционалната одговорност, заштитата на жртвите и правдата.
Ако некој навистина сака да застане зад жените, тогаш треба да остане покрај нив и кога ќе се изгаснат камерите, кога ќе се соберат транспарентите и кога улицата повторно ќе се испразни.
Остатоците од Шарената револуција можеби сè уште бараат нов повод за враќање на сцената. Но жените не се декор на ничија револуција, а мајките на жртвите не се реквизити за ничија политичка реанимација.
Мегафонот можеби повторно зборува. Но, прашањето е дали овојпат некој конечно ќе ја слушне мајката, наместо да го слуша само мегафонот.

![]()

